Ervaren professionals hebben zelden een kennisprobleem

Leestijd

In gesprekken met professionals hoor ik regelmatig een variant op dezelfde vraag: “Ik weet op zich wel wat ik zou kunnen doen, maar ik ben benieuwd hoe anderen hiermee omgaan.”

Ik vind dat een interessante vraag. Iemand vraagt op zo’n moment niet direct om een nieuw model, een training of meer theorie. Vaak is er al behoorlijk wat kennis aanwezig. De behoefte zit ergens anders. Hoe heeft iemand in een vergelijkbare situatie gehandeld? Welke afwegingen zijn daar gemaakt? Wat werkte goed en waar liepen anderen juist tegenaan?

Zeker bij professionals met meer ervaring worden vraagstukken zelden eenvoudiger. Je kent de theorie, hebt verschillende situaties meegemaakt en weet vaak prima welke opties er zijn. Tegelijkertijd wordt de context belangrijker. Wat in de ene organisatie goed werkt, kan ergens anders weinig opleveren. Belangen lopen uiteen, verantwoordelijkheden zijn niet altijd helder en bij veel keuzes bestaat geen antwoord dat in iedere situatie werkt.

Op zulke momenten kan het perspectief van iemand anders veel waard zijn.

Van kennis naar perspectief

Stel dat je als Product Owner merkt dat stakeholders steeds vaker rechtstreeks bij je team aankloppen. Je kent de theorie over stakeholdermanagement en prioritering. Toch zegt die theorie nog niet automatisch wat in jouw situatie verstandig is.

Dan kan het helpen om met iemand te spreken die een vergelijkbare situatie heeft meegemaakt. Misschien heeft diegene geprobeerd verantwoordelijkheden scherper te maken. Iemand anders heeft het gesprek over besluitvorming geopend. Of iemand vertelt juist waarom een aanpak die logisch leek in de praktijk uiteindelijk niet werkte.

Je krijgt daarmee verschillende perspectieven op dezelfde situatie. Die kun je niet één-op-één kopiëren naar je eigen organisatie, maar ze helpen wel om je eigen aannames te toetsen en een betere afweging te maken.

Dat soort gesprekken ontstaan natuurlijk ook zonder Community. Met een collega na een meeting, iemand uit je netwerk die je toevallig kent of tijdens een event. Alleen ben je dan afhankelijk van wie je op dat moment om je heen hebt en welke ervaringen zij toevallig meenemen.

Dat heeft ons bij Connected Movement aan het denken gezet over hoe we leren van andere professionals bewuster kunnen organiseren.

De 20% die we nauwelijks organiseren

Het 70-20-10-model biedt een interessant perspectief op hoe professionele ontwikkeling plaatsvindt. Ongeveer 70% ontstaat in de praktijk, 20% in interactie met anderen en 10% via formele training en opleiding.

Die 10% weten we behoorlijk goed te organiseren. We plannen trainingen, stellen leerdoelen op en maken bewust tijd vrij om nieuwe kennis en vaardigheden op te doen.

In onze vorige blog over leren en Community schreven we daarom:

“Een goede training is voor ons de start van een langer leerproces.”

Na die training gaan professionals terug naar hun dagelijkse werk, waar een groot deel van de praktijkervaring ontstaat. Nieuwe situaties zorgen voor nieuwe vragen en de kennis uit een training krijgt steeds meer betekenis in de context waarin iemand werkt. Maar tussen die 70% en 10% zit nog iets anders.

Wat gebeurt er als je die 20% bewust gaat organiseren?

Want hoe zorg je ervoor dat iemand op het juiste moment toegang heeft tot de ervaringen en perspectieven van anderen? Wie kan een aanname ter discussie stellen voordat je een belangrijke keuze maakt? En met wie bespreek je een vraagstuk wanneer de mensen binnen je eigen organisatie allemaal vanuit ongeveer dezelfde context naar het probleem kijken?

In de praktijk ontstaat dat deel van leren vaak toevallig. Je moet iemand kennen, tegenkomen of weten te vinden. Terwijl juist daar veel waarde kan zitten: iemand die jouw situatie vanuit een ander perspectief bekijkt en ervaringen meebrengt die binnen je eigen organisatie misschien niet aanwezig zijn.

Daarmee wordt voor mij een vraag steeds belangrijker bij het bouwen van onze Community: hoe creëren we een omgeving waarin die 20% niet afhankelijk is van toeval?

Leren buiten je eigen organisatie

Een deel van het antwoord zit volgens mij in wie je bij elkaar brengt.

Wanneer je een vraagstuk alleen met directe collega’s bespreekt, deel je veel van dezelfde context. Je kent dezelfde organisatiestructuur, dezelfde geschiedenis en vaak ook dezelfde afspraken en werkwijzen. Dat is waardevol, maar het bepaalt ook vanuit welke hoek je naar een situatie kijkt.

Iemand uit een andere organisatie neemt andere ervaringen mee. Misschien speelt daar precies hetzelfde vraagstuk, maar is er voor een heel andere aanpak gekozen. Of diegene stelt een vraag die binnen jouw organisatie al lang niet meer wordt gesteld, omdat iedereen gewend is geraakt aan hoe dingen nu eenmaal gaan.

Dat is voor mij een belangrijke waarde van een professionele Community. Je krijgt toegang tot ervaringen en perspectieven die niet vanzelfsprekend binnen je eigen werkomgeving aanwezig zijn.

Daarbij gaat het niet om zoveel mogelijk mensen bij elkaar brengen. De waarde ontstaat wanneer professionals bereid zijn echte situaties te delen, elkaar vragen te stellen en ook te vertellen wat bij hen níét heeft gewerkt.

Als je de 20% bewust wilt organiseren, moet je dus ook nadenken over de omstandigheden waarin dat soort gesprekken kunnen ontstaan.

Waar begint zo'n gesprek?

Binnen onze Community merken we dat een gesprek vaak interessanter wordt wanneer het begint bij iets wat iemand daadwerkelijk probeert op te lossen.

Een keuze waar iemand over twijfelt. Een verandering die vastloopt. Een rolverdeling die op papier duidelijk lijkt, maar in de praktijk voor problemen zorgt. Of een aanpak die binnen de eigen organisatie anders uitpakt dan verwacht.

Zodra zo’n situatie op tafel ligt, krijgen de ervaringen van andere professionals context. Ze kunnen doorvragen, hun eigen ervaring ernaast leggen en zichtbaar maken welke andere mogelijkheden er zijn. De inbrenger bepaalt vervolgens zelf wat daarvan bruikbaar is in de eigen situatie.

Daarom vormen praktijkvraagstukken steeds vaker het vertrekpunt voor hoe we binnen de Connected Community het leren van elkaar organiseren.

Want als je die 20% bewust wilt organiseren, is de volgende vraag vanzelfsprekend: hoe zorg je ervoor dat het gesprek ook daadwerkelijk iets oplevert?

In deze blog gaan we verder in op waarom praktijkvraagstukken het vertrekpunt vormen voor onze Community en wat er gebeurt wanneer verschillende professionals naar dezelfde situatie kijken.